ZAKAŻENIA MENINGOKOKOWE

 

Wywoływane są przez bakterie Neisseria meningitidis. Większość przypadków choroby wywołana jest przez grupy serologiczne: A, B i C; rzadziej przez serotypy Y (w Stanach Zjednoczonych) i X (Afryka, Europa, Stany Zjednoczone). Również serogrupa W-135 ma coraz większe znaczenie, ponieważ powoduje wybuchy epidemii, szczególnie w Arabii Saudyjskiej i kilku krajach subsaharyjskiej Afryki.

Zakażenia te mogą występować pod postacią inwazyjnej choroby meningokokowej, która jest ciężką infekcją przebiegającą najczęściej jako zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub zakażenie krwi (sepsa). Choroba przenosi się drogą kropelkową oraz bezpośrednio, np. poprzez picie z jednej butelki z chorym bądź nosicielem meningokoków.

Do objawów inwazyjnej choroby meningokokowej należą:

  • nagle pojawiająca się gorączka,
  • dotkliwy ból głowy,
  • sztywność karku,
  • nudności i częste wymioty.
  • czasami na ciele chorego pojawia się różowa wysypka.

Zdarza się gwałtowny przebieg choroby z objawami uszkodzenia układu nerwowego, niewydolnością wielu narządów, zaburzeniami krzepnięcia krwi, zakończony śmiercią.

Występowanie – sporadyczne przypadki zachorowania spotyka się na całym świecie. W strefach umiarkowanych zwykle występują one w miesiącach zimowych. Lokalne epidemie zdarzają się najczęściej w skupiskach ludzi (np. akademikach, koszarach wojskowych). W Afryce Subsaharyjskiej wyróżnia się tzw. „pas meningokoków”. Jest to strefa krajów rozciągająca się przez cały kontynent: od Senegalu do Etiopii, gdzie występuje najwyższe ryzyko zakażenia Neisseria meningitidis.  W rejonie tym odnotowuje się duże ogniska zachorowań w porze suchej (od listopada do czerwca). Najczęściej chorobę wywołują meningokoki grupy A, zdarzają się także zakażenia bakteriami z grupy C oraz innymi. 

 

Wskazówki dla podróżujących

Osoby podróżujące do krajów uprzemysłowionych narażone są na umiarkowane ryzyko choroby meningokokowej wywołanej przez serotypy: A, B lub C. U podróżujących, udających się do subsaharyjskiego pasa meningokokowego ryzyko zachorowania wzrasta, zwłaszcza w porze suchej. Mogą bowiem wystąpić tam większe epidemie, wywołane przez serotypy: A i W-135. Z kolei pielgrzymi udający się do Mekki powinni zabezpieczyć się przed czterema serotypami meningokoków – Arabia Saudyjska wymaga, aby odwiedzający Mekkę mieli aktualne szczepienia przeciw serotypom meningokoków: A, C, Y i W-135. 

Profilaktyka

Profilaktyka zachorowań wywołanych przez Neisseria meningitidis polega na szczepieniu* przeciw tej chorobie. W Polsce jest dostępne szerokie spektrum szczepionek przeciw meningokokom. Zapobieganie tej chorobie polega także na unikaniu skupisk ludności w regionach zagrożonych, zwłaszcza w pomieszczeniach zamkniętych. 

 

*Szczepienie wymaga konsultacji z lekarzem